TRƯỜNG THCS QUÁCH VĂN PHẨM
Bộ môn:
Toán 9
hàm số bậc nhất
tiết 21
kiểm tra bài cũ
1) Hàm số là gì? Hãy cho ví dụ về hàm số được cho bởi công thức.
2) Điền vào chỗ trống:
Cho hàm số y = f(x) xác định với x ?R
Với ?x1, x2 ? R
Nếu x1 < x2 mà f(x1) < f(x2) thì hàm số y = f(x) ...... trên R.

Nếu x1 < x2 mà f(x1) > f(x2) thì hàm số y = f(x) ..... trên R.
1) Khái niệm về hàm số bậc nhất
a) Bài toán: Một xe ô tô chở khách đi từ bến xe nam Hà Nội vào Huế với vận tốc trung bình 50km/h. Hỏi sau t giờ xe ôtô đó cách trung tâm Hà Nội bao nhiêu kilômét? Biết rằng bến xe phái nam cách trung tâm Hà Nội 8km.
Hãy điền vào chỗ trống (.) cho đúng.
Bến xe
Huế
8km
Sau 1 giờ, ôtô đi được .....
Sau t giờ, ôtô đi được ........
Sau t giờ, ôtô cách trung tâm Hà Nội là: s= .........
?1
50 km
50 t km
50 t + 8
Tính các giá trị tương ứng của s cho t như bảng sau:
?2
1) Khái niệm về hàm số bậc nhất
58
108
158
208
Hãy giải thích tại sao đại lượng s là hàm số của t?
Nếu thay s bởi y; t bởi x ta có công thức hàm số nào?
y = 50x + 8
Nếu thay 50 bởi a và 8 bởi b ta có công thức nào?
y = ax + b
Vậy hàm số bậc nhất là gì?
1) Khái niệm về hàm số bậc nhất
b) Định nghĩa:
Hàm số bậc nhất là hàm số được cho bởi công thức
y = ax + b
Trong đó a, b là các số cho trước và a ? 0 .
1) Khái niệm về hàm số bậc nhất
Các công thức sau có phải là hàm số bậc nhất không? Vì sao?
a) y = 1 - 5x
b) y = + 4
d) y = 2x2 + 3
e) y = 0x + 7
1
x
c) y = x
1
2
f) y = mx + 2
Hãy chỉ ra hệ số a, b nếu là hàm số bậc nhất.
- 5x
1
2
2) tính chất
Ví dụ: Xét hàm số y = f(x) = -3x + 1
Hàm số xác định với những giá trị nào của x? Vì sao?
Lấy 2 giá trị bất kỳ x1, x2 sao cho x1 < x2
Hãy chứng minh hàm số nghịch biến trên R?
Chứng minh:
? f(x1) = -3x1 + 1
f(x2) = -3x2 + 1
Ta có x1 < x2
? -3x1 > -3x2
Hàm số xác định với ?x? R.
? -3x1 + 1 > -3x2 + 1
? f(x1) > f(x2)
Vì x1 < x2 ? f(x1) > f(x2)
Nên hàm số y = -3x + 1 nghịch biến trên R.
Cho hàm số y = f(x) = 3x + 1
?3
Cho x hai giá trị x1, x2 sao cho x1 < x2 .
Chứng minh f(x1) < f(x2) rồi rút ra kết luận hàm số đồng biến trên R.
Hàm số y = f(x) = 3x + 1 là hàm số đồng biến trên R.
Hàm số y = ax + b đồng biến khi nào , nghịch biến khi nào?
Hàm số bậc nhất
y = ax + b xác định với ? x? R
Đồng biến trên R khi a > 0
Nghịch biến trên R khi a < 0
Tổng quát
Cho ví dụ về hàm số bậc nhất trong các trường hợp sau:

Hàm số đồng biến.

b) Hàm số nghịch biến.
?4
a) y = 1 - 5x
b) y = + 4
d) y = 2x2 + 3
e) y = 0x + 7
1
x
c) y = x
1
2
f) y = mx + 2
nghịch biến vì a = -5 < 0
đồng biến vì a = > 0
1
2
(m ? 0) đồng biến khi m > 0, nghịch biến khi m < 0.
Củng cố
Nhắc lại định nghĩa hàm số bậc nhất.
Tính chất của hàm số bậc nhất.
Hướng dẫn về nhà
Nắm vững định nghĩa hàm số bậc nhất, tính chất của nó.
Làm bài tập 9, 10 SGK trang 48.
Làm bài tập 6, 8 SBT trang 57.
Hướng dẫn bài 10 SGK:
Chiều dài HCN là 30cm
Khi bớt x(cm) chiều dài là
30 - x (cm)
Sau khi bớt x(cm) chiều rộng là
20 - x(cm)
Công thức tính chu vi p = (d+r).2
20cm
30cm
x
x
Chúc các em
Chăm ngoan
Học giỏi